“Can you find beauty in darkness, Eve?" Danny asked.

She nodded. "Yes."

"Then look for it," he said softly.” 

- Kele Moon -


BDSM

 

BDSM: WAT IS DAT NU PRECIES?

 

Op bovenstaande vraag is het onmogelijk een eenduidig antwoord te geven. Onder de noemer BDSM (vroeger simpelweg aangeduid als SM) schuilt een enorme diversiteit aan gevoelens en gedragingen en een breed scala aan aktiviteiten, relatievormen en subculturen. Ieder individu zal de vraag vanuit zijn eigen beleving beantwoorden en naar alle waarschijnlijkheid een aantal mogelijke aspecten achterwege laten.

BDSM staat voor Bondage en Discipline, Dominance (Gezag) en Submission (Onderdanigheid), Sadisme en Masochisme.

Voor velen staat het bovenstaande in het teken van een seksueel of erotisch ‘spel’ waarbij vaak sprake is van een tijdelijke machtsoverdracht. Dit laatste hoeft dus niet per definitie zo te zijn, net zo min als pijn (toebrengen of ondergaan) een voorwaarde is.

Voor anderen is BDSM een erotiekbeleving op spiritueel nivo, waaraan geen seksuele beleving of -handelingen gekoppeld zijn, en waarin ‘sekse’ vaak minder belangrijk is dan ‘rol’.

 

Er zijn dus mensen die BDSM vooral lichamelijk beleven. Anderen houden meer van het psychologische spel.

Het kan ook alleen draaien om het artistieke en esthetische aspect van bijvoorbeeld Japanse bondage. Vaak is het een combinatie van al het voorgaande of meer. Weer anderen maken van hun BDSM-beleving ook hun levensstijl. Je kunt bijvoorbeeld denken aan Femdom relatie’s (waarin de vrouw superieur is aan de man), DaddyDom relatie’s (Papa-kind rolverdeling) of andere zogenaamde D/s relaties, waarin in zekere zin altijd, of als een rode draad, sprake is van ongelijke machtsverhoudingen.

 

BDSM kan dus heel ‘soft’ en onschuldig zijn. Je kunt denken aan het opwekken van spanning middels een blinddoekje en vastbinden met een stropdas of zijden shawl om vervolgens te kriebelen of te strelen of zachtjes te bijten of te plagen. Het kan ook extreem zijn, met spelletjes waarbij langdurige opsluiting, het toebrengen van pijn, het geestelijk vernederen, bloedspel, militaire ondervraging en bootcamptraining, niet ondenkbaar is. En alles daartussen in. Voor de een gaat het om de spanning van niet te weten wat er gaat gebeuren en het tijdelijk kunnen opgeven van verantwoordelijkheid, voor de ander is het ultiem bevredigend om juist de leiding te nemen, en vaak zoekt men de tegenstellingen van de rol die men heeft in het dagelijks leven en de daarbij behorende verwachtingen. (BDSM hangt van tegenstellingen aan elkaar, dat is tevens wat het voor velen uitdagend maakt: macht en overgave, verleiding en ontzegging, pijn en genot, ‘angst’ en opwinding………….)

 

Hoe dan ook vormgegeven, BDSM wordt altijd bedreven op basis van vrijwilligheid en overeenstemming tussen beide partners.

Er mag geen sprake zijn van mishandeling of geweld. Integendeel, BDSM is een manier om de intimiteit en het vertrouwen in een relatie ultiem te versterken en te vergroten. Fysiologische, hormonale en psychologische reacties tonen eveneens aan hoe gevoelens van verbondenheid en intimiteit worden versterkt tijdens een sm spel. Overeenstemming, vrijwilligheid, veiligheid en vertrouwen zijn de hoekstenen van BDSM.

Hoewel het nog altijd als ‘raar’ en ‘vreemd’ wordt bestempeld, blijkt uit onderzoek dat een op de tien mensen wel eens kinky seks, of kinky fantasieen heeft. Een van de meest bekende en gedeelde fantasie is bijvoorbeeld de fantasie over verkrachting. Overigens komt die fantasie niet alleen bij vrouwen voor, zoals veelal wordt gedacht. In een sm-spel kan zo’n fantasie waargemaakt worden onder beschermde omstandigheden, waarin vantevoren overeenstemming bereikt is over de grenzen van het spel.

 

Wat weten we nu precies over BDSM?

Vooral vanuit de hoek van de sociale wetenschap wordt er veel onderzoek gedaan naar seksuele subculturen. In de afgelopen jaren lijkt de belangstelling voor met name BDSM toe te nemen. Uit resultaten van studies die nog niet zo lang geleden werden gedaan in o.a. Finland, U.K., Belgie, Australie en Nederland (Andreas Wismeijer, Universiteit van Tilburg, 2013) komen met name gegevens naar voren dat er bij BDSM’ers niet vaker dan bij andere mensen een psychische stoornis wordt geconstateerd, noch is er vaker sprake van misbruik of ander trauma als aanwijsbare oorzaak. Tevens blijkt uit onderzoek onder bdsm-ers die geen psychisch lijden ondervinden als gevolg van hun voorkeuren,

dat er bij hen minder dan onder de algemene populatie sprake is van een voorgeschiedenis van seksueel geweld, van persoonlijkheidsstoornissen, angst en depressie of verminderde kwaliteit van leven.

 

De oorsprong van iemand’s sm-gevoelens is meestal niet met zekerheid vast te stellen. Klinisch psychologe Jantien Seeuws, die in Vlaanderen twee jaar lang onderzoek deed naar BDSM voor de universiteit van Gent, vroeg zich daarom in de conclusie van haar onderzoek, terecht af of stigmatiserende diagnoses voor bdsm-gedrag nog altijd passen in het Diagnostisch Handboek. Dat het dus nog altijd vermeld staat, lijkt volgens haar meer te maken te hebben met de publieke opinie. Mij lijkt echter, dat zolang als bdsm-gedrag nog voorkomt in de DSM, de stigmatiserende publieke opinie zal blijven bestaan. BDSM bestaat al sinds de oudheid. Pas rond het begin van de vorige eeuw werden deze erotische uitingen gelabeld als een ziekelijke stoornis. (Krafft-Ebing). Vroeger werd SM door psychoanalytica toegeschreven aan ervaringen in de vroege jeugd, maar die inzichten zijn tegenwoordig nogal gewijzigd.

 

Tot en met de DSM-IV, het wereldwijd meest geraadpleegde classificatiesysteem voor psychische stoornissen, werden alle ‘intense en persisterende seksuele interesses die afwijken van de norm, gezien als seksuele stoornis. Met het verschijnen van de DSM-5 (2014) onderscheidt men een bijzondere seksuele voorkeur (aangeduidt als parafilie), en parafiele stoornissen. Parafilie is pas een stoornis als het lijdensdruk of beperkingen bij de betrokkene veroorzaakt of als de bevrediging persoonlijke schade of schade aan derden veroorzaakt.

Wat blijkt nog meer uit de meest recente onderzoeken? Fetisjisten en bdsm’ers komen uit alle lagen van de bevolking, van allerlei verschillende maatschappelijke, culturele en religieuze achtergronden. Veel mensen herinneren zich hoe hun voorkeuren zich al tijdens de kinderjaren manifesteerde, anderen ontdekken pas op veel latere leeftijd hun bdsm-gevoelens.

 

Een groot deel van de ondervraagden in sommige onderzoeken blijkt hoger te zijn opgeleid, een leidinggevende functie te hebben en in het algemeen maatschappelijk en sociaal goed te functioneren. Bdsm’ers blijken over het algemeen, intelligente, zelfbewuste, psychisch gezonde, creatieve mensen te zijn die wellicht een iets meer-dan-gemiddelde belangstelling voor seks lijken te hebben.

Seks lijkt voor de meeste bdsm’ers in ieder geval een makkelijker bespreekbaar onderwerp dan voor veel andere mensen, bdsm’ers lijken meer open te staan om te experimenteren en veel bdsm’ers zijn openminded ten aanzien van polyamoreuze relaties.

Een onderzoek van de National Coalition for Sexual Freedom wees uit dat 35 procent van bdsm-beoefenaars zichzelf als biseksueel identificeert.

 

BDSM is meestal geen exclusieve voorkeur. De meeste bdsm’ers houden ook van ‘gewone’ seks (soms aangeduidt als ‘vanilla’ seks).

Maar er zijn ook mensen die vrijwel alleen prikkeling en opwinding kunnen ervaren bij het object of fenomeen van hun fetish.

Zelfs binnen de seksuele subculturen bestaat er controverse of fetishismen en parafilien nu als geaardheid gezien moet worden of als aangeleerd gedrag, of gewoon als een hobby om wat jus te geven aan je erotiekbeleving.

Veelal kan men zich echter de eigen bdsm-gevoelens al vanaf jeugdige leeftijd herinneren. Hierdoor wordt het door de betrokkenen als een aangeboren geaardheid of orientatie ervaren en beschouwen veel bdsm’ers die geaardheid als onderdeel van hun totale persoonlijkheid en identiteit.

 

BDSM-gerelateerde problemen

 

Natuurlijk zitten er aan BDSM, zoals aan bijna alles, ook schaduwkanten. Beseffen dat je een bijzondere voorkeur hebt kan genoeg problemen opleveren. Laten we beginnen met de problemen die men kan voelen rond zelfacceptatie en het ‘uit de kast komen’.

Dan, relatieproblemen door verschillen in voorkeuren en verlangens, of het vinden van een partner die je voorkeuren deelt.

Maar ook emotionele beschadiging door al of niet opzettelijke grensoverschrijding of onvoldoende bewaakte grenzen, seksueel misbruik, of opzettelijke mishandeling onder de ‘noemer’ SM komt voor. Verder kan een dwangmatig verlangen om steeds weer grenzen te verleggen op problemen stuiten. Dwingend en manipulatief gedrag door ‘onderdanige’ partner en gevoelens van tekortschieten bij een partner die niet je voorkeuren deelt, ik zie het allemaal in mijn praktijk voorbijkomen. Met name vrouwelijke subs krijgen soms te maken met emotionele schade door onvoldoende ‘aftercare’, vooral na het beeindigen van een (eerste) D/s-relatie.

 

Wanneer jij je problemen herkent in het bovenstaande, kan het prettig en zinvol zijn er met mij over te praten, zodat ik je kan helpen hier beter mee om te gaan, traumatische ervaringen te verwerken, en je gevoel van eigenwaarde te herstellen . Ook kun je bij me terecht als je je eigen gevoelens of die van je partner beter wilt leren kennen en begrijpen. Of wanneer je meer te weten wilt komen over hoe je inhoudelijk vorm kan geven aan een sm spel.